Koalizioak bloke progresistaren arteko akordioak defendatzen ditu, eta premiazko neurriak proposatu ditu etxebizitzaren, autogobernuaren, krisi klimatikoaren, bizitzaren kostuaren eta zerbitzu publikoen indartzearen aurrean.

Euskal Herria Bildu Nafarroak alderdi aurrerakoien arteko akordioaren balioa eta salbuespenezko neurriak hartzeko beharra defendatu du ostegun honetan, Euskal Autonomia Erkidegoaren Egoerari buruzko Eztabaidaren lehen saioan. Hori dela eta, koalizioak berehalako erronka horietako batzuk jorratzen dituzten 5 ebazpen-proposamen erregistratu ditu.

Lehenik eta behin, bai nazioartean eta bai tokian-tokian planteatzen diren erronka horiei erantzuna, eta bereziki, gure mugetatik kanpo eta barruan olatu atzerakoiaren gorakadaren aurrean, osatuagoa eta eraginkorragoa izango da Nafarroaren autogobernua indartzetik. Autogobernuaren defentsa eta sakontzea da gizarte eredu justuago eta aurreratuago bat bermatzeko formula, eskubideak zabaltzea eta gizarte eta ingurumen jasangarritasunean eta garapen ekonomikoan aurrera egitea ahalbidetuko diguna.

Gure ustez, ezinbestekoa da jenderik gabeko etxebizitzak mobilizatzea, eta horretarako, etxebizitzak hautemateko tresnak garatu behar dira, haien mobilizazioa sustatzeko, toki-erakundeen arteko lankidetzaren bidez. Etxebizitza eskuratzea herritarren eskubidea da, eta Nafarroako legediak tresnak ditu etxebizitzaren funtzio soziala betetzen dela bermatzeko, nahitaezko alokairua barne, legez ezarritako baldintza eta bermeak daudenean. Kalifikazioa galtzen duen etxebizitza babestua berreskuratzea ere proposatzen da, etxebizitza parke publikoa babesteko eta Sarrigurengo Testa Residencial edo Catella Group bezalako funts putreek sortutako egoera lazgarriei aurre egiteko Jaurlaritzaren baliabideak areagotuz.

Era berean, ezin dugu alde batera utzi mendeetan modu errealean egin behar dugun erronka garrantzitsuenetako bat: krisi klimatikoa. Klima-aldaketak eragindako berotze globala errealitate bat da mundu osoan. 2024. urtean lehen aldiz Parisko akordioak klimaren muga seguru gisa kokatu zuen 1,5º-ko beroketa gaindituta, 2026. urtean 1.500 milioi pertsonak gutxienez 30 egunez jasan behar izan dute beren osasuna arriskuan jarri duen beroa. Krisi klimatikoak migrazio mugimenduak eragiten ditu maila globalean, eta plano hurbilenean, Nafarroan, historiako udarik zorrotzenetako bat bizi berri dugu. Ekainean, uztailean eta abuztuan 152 pertsona hil dira, tenperatura altuek eraginda.

Errealitate berri honek, gerrek edo Ormuzeko itsasartea bezalako puntu klabeen itxierak eragiten duten ezegonkortasunarekin batera, beharrezkoa egiten du erabaki hauen faktura betikoek ez ordaintzea. Azken urtean, Nafarroako bizitzaren kostuak gorakada nabarmena izan du, Nafarroako Estatistika Institutuak (Nastat) eta Estatistikako Institutu Nazionalak (INE) argitaratutako behin betiko datuen arabera, Foru Erkidegoko urte arteko inflazioak %4,2raino egin du gora, hau da, 2023ko udaberriko krisi energetikoaz geroztik izandako mailarik altuena.

Hori arintzeko, proposatzen dugu Langileen Estatutuaren Legearen Testu Bategina aldatzea, Nafarroak bere errealitatera egokitutako gutxieneko soldata ezartzeko legezko gaitasuna izan dezan; proposatzen dugu Nafarroako Gobernuak zentralari behin eta berriz eska diezaiola pentsioak duintzeko; eta proposatzen dugu Foru Parlamentuak eska diezaien Foru Exekutiboei eta Gobernu Zentralari elikagaiak ekoizteko eta banatzeko katearen ikuskatzeetan, zerga berezia berreskuratzeko “zerutik eroritako” gisa ezagutzen diren aparteko onurei eta Nafarroak duen sistema indartzera, gutxieneko diru-sarrerak bermatzeko, gizarteratzea zabaltzen jarraitu ahal izateko, edozein eskubide murrizketa saihesteko edo aporafobiari aurre egiten dioten ikuspegiak sartzeko.

Azkenik, eta gure komunitatearen aurrean agertzen den une erabakigarriaren aurrean, ezinbestekoa da sistema publiko sendo eta garantista bat egituratzea. Urgentzia historikoa da Nafarroako sistema publikoa indartzea, osasuna, hezkuntza eta zaintzak, besteak beste, ezin direlako nafar bakoitzaren erosteko ahalmenaren menpe egon.